Mülakatta Yabancı Dil Seviyesi Nasıl Ölçülür? Adayın Kendi Dilinde Mülakat Rehberi

İlk mülakatı adayın en iyi konuştuğu dilde yapın. İş başka bir dilde yürüyorsa o dili ayrıca ölçün: gerçek işe benzeyen birkaç soru sorun ve yeterli seviyeyi mülakattan önce belirleyin. İkisini karıştırdığınızda her cevap bir dil sınavına dönüşür ve mülakattan almak istediğiniz bilgi kaybolur.

CV'deki "İngilizce: ileri" satırı çoğu zaman adayın kendi tahminidir. Bir müşteriyle telefonda İngilizce konuşabilmek ise ayrı bir beceridir ve Türkiye'de bu ikisi arasındaki fark büyüktür.

Rakamlar ne söylüyor?

Eurostat'ın 2022 Yetişkin Eğitimi Araştırması verilerine göre Türkiye'de 25-64 yaş arasındaki yetişkinlerin %46,0'ı hiç yabancı dil bilmiyor. Bu oran AB ortalamasında %25,3 (Eurostat, edat_aes_l21).

Yabancı dil bilenlerin çoğu da temel düzeyde. Türkiye'de en az bir yabancı dil bilenlerin yalnızca %20,3'ü en iyi bildiği yabancı dilde kendini yetkin görüyor; %51,8'i temel düzeyde olduğunu söylüyor (Eurostat, edat_aes_l32).

Adayın nasıl konuştuğu da nasıl değerlendirildiğini etkiliyor. 22 çalışmayı ve 3.615 katılımcıyı kapsayan 2024 tarihli bir meta-analiz, bölgesel ya da yabancı aksanla konuşan adayların, cevaplarının içeriği aynı olsa bile daha az yetkin ve daha az işe alınabilir bulunduğunu gösterdi (Schulte ve diğerleri, Applied Psychology).

Hangi işlerde dil ayrıca ölçülmeli?

Bazı işler belirli bir dilde yapılır. Yurt dışındaki müşterilere hizmet veren bir çağrı merkezi temsilcisinin İngilizce konuşması gerekir. Alman pazarına satış yapan birinin Almanca konuşması gerekir. Bu işlerde dil, diğer şartlar gibi bir iş gereğidir ve ölçülmelidir.

Bunu bilinçli yapın: İşin hangi dili, hangi seviyede ve hangi görevler için gerektirdiğini belirleyin, sonra tam olarak bunu ölçün.

Pozisyon	İşin gerektirdiği dil	Nasıl ölçülür?
Yurt dışı müşterilere hizmet veren çağrı merkezi temsilcisi	Müşteriyle İngilizce konuşma	Bir aramayı canlandıran iki İngilizce soru: gecikme ve iade
İngilizce çalışan bir ekipte yazılımcı	Kod incelemeleri ve toplantılar için İngilizce	Bir tasarım kararını ekibe İngilizce anlatmasını isteyen tek bir soru
Alman pazarına satış uzmanı	Müşterilerle Almanca	Satış senaryosu sorularından biri Almanca, gerisi adayın dilinde
İstanbul'da mağaza müdürü	Türkçe	Mülakat Türkçe; ayrı bir dil ölçümüne gerek yok

Adayın kendi dilinde ilk mülakat nasıl yapılır?

1. Her pozisyon için dil şartını yazın

Sorulara geçmeden önce bu şartı her pozisyon için tek bir cümleyle yazın. İş ilanındaki "iyi derecede İngilizce" ifadesi adaya pek bir şey söylemez. "İngilizce konuşan bir müşteriye telefonda teslimat gecikmesini açıklar" ise hem adaya hem mülakatçıya neyin ölçüleceğini anlatır.

2. Soruları bir kez yazın, kapsamlarını koruyun

Soru setini tek bir dilde yazın. Mülakat başka bir dilde yapıldığında soru aynı şeyi sormalı ve aynı kanıtı istemeli. Serbest çeviriler zamanla kayar: "yönettiğiniz bir proje" sorusu "çalıştığınız bir proje" sorusuna dönüşebilir ve bazı adaylar için çıta kimse fark etmeden düşer.

3. Her dilde aynı değerlendirme formunu kullanın

Aday hangi dilde mülakata girerse girsin aynı kriterleri ve aynı ölçeği kullanın. Cevaptaki kanıtı puanlayın: durum, karar, sonuç. Ölçtüğünüz kriter dil değilse aksanı, dil bilgisini ya da cümlelerin ne kadar akıcı olduğunu puana katmayın.

4. İşin dilini ayrı sorularla ölçün

Dil ölçümünü ayrı sorulara koyun ve ona ayrı bir puan verin. İşe benzeyen sorular sorun: sinirli bir müşteriyi sakinleştirmek ya da bir iş arkadaşına bir tercihin artısını eksisini anlatmak gibi. Aday pozisyon için güçlü, İngilizcede ise sınırda olabilir; ekibiniz bu iki bilgiyi ayrı ayrı görmeli.

5. Notları tek bir dilde paylaşın

Mülakat Arapça yapıldıysa ve ilgili yönetici Türkçe okuyorsa, yöneticinin kanıtı Türkçe görmesi gerekir. Özetin yanında adayın kendi sözlerini de saklayın; böylece değerlendirici adayın gerçekte ne söylediğini kontrol edebilir.

6. Adaya ne bekleyeceğini önceden söyleyin

Davette mülakatın hangi dilde yapılacağını ve başka bir dilde soru olup olmayacağını yazın. Aday daha iyi hazırlanır ve bir cevabın ortasında dil değişince şaşırmaz.

Farklı dillerdeki mülakatları adaletsizleştiren hatalar

• İlk mülakatı gizli bir dil sınavına çevirmek. İngilizce önemliyse ona ayrı sorular ve ayrı bir puan verin.
• CV'deki dil seviyesine güvenmek. Beyan edilen seviyeler kişiden kişiye çok değişir; işin gerektirdiği seviyeyi ölçün.
• Her mülakatçının soruları anında çevirmesine izin vermek. Kapsam adaydan adaya değişir ve sonuçlar karşılaştırılamaz hale gelir.
• Anlatımı içerikten önde tutmak. Kısa ve aksanlı ama net bir karar ve sonuç içeren cevap güçlü bir cevaptır.
• Notları farklı dillerde incelemek. Değerlendiriciler adayın cevaplarını kendi çevirileri üzerinden karşılaştırmaya başlar.

Firstview ile farklı dillerde mülakat

Firstview'un AI Mülakat'ı 42 dilde canlı ve sesli mülakat yapar. Her aday kendi dilinde, telefonundan ya da bilgisayarından, hazır olduğunda mülakata girer. Aynı mülakatın içine ikinci bir dilde tek tek sorular ekleyebilirsiniz; örneğin Türkçe bir mülakatın içinde İngilizce sorular.

Her mülakat, CV değerlendirmesiyle aynı pozisyon kriterlerine göre değerlendirilir. Rapor her kriter için adayın kendi sözlerine ve bu sözlerin söylendiği âna dayanan bir sonuç verir; ekibiniz raporu Türkçe ya da İngilizce okur. Firstview yüz ifadelerini ya da videoyu değerlendirmeye katmaz ve her işe alım kararını bir insan verir.

Firstview resmi bir dil sertifikası vermez. Pozisyon resmi bir dil belgesi gerektiriyorsa bu adımı sürecinizde tutun.